Photos

Photographer's Note

Η ΦΟΒΕΡΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΤΣΙΒΛΟΥ
ΤΟ ΔΙΑΜΑΝΤΙ ΤΟΥ ΧΕΛΜΟΥ.

. Το χρονικό της καταστροφής της Συλίβαινας
ΣΥΛΙΒΑΙΝΑ, αρχές 1913: ένα χωριό γεµάτο ζωή. Οι κάτοικοι έχουν συνηθίσει τις µικρές
κατολισθήσεις. Ωστόσο, ο χειµώνας 1912 – 1913 είναι πολύ βροχερός.
Φεβρουάριος 1913: γίνεται µια µικρή κατολίσθηση στην άκρη του χωριού που απογυµνώνει το στήριγµα ενός τµήµατός του χωρίς να προκαλέσει πάλι ανησυχία.
22 Μαρτίου 1913, ηµέρα Παρασκευή: οι κάτοικοι της Συλίβαινας ακούν δυνατούς,
υποχθόνιους κρότους, οι οποίοι τους φοβίζουν, αλλά δεν εγκαταλείπουν το χωριό. Οι θόρυβοι ακούστηκαν µέχρι την Ακράτα και τα Καλάβρυτα. Άλλοι τους απέδωσαν σε πτώση µετεωρίτη, άλλοι σε βοµβαρδισµό των Πατρών ή της Κορίνθου από το τουρκικό
καταδροµικό «Χαµιδιέ» και άλλοι υπέθεσαν ότι ο αεροπόρος Μουτούσης, ο όποιος καταγόταν από το γειτονικό χωριό Τσιβλός και “µετέφερε το λάβαρο της Αγίας Λαύρας”, πέρασε πάνω από το χωριό του και για να χαιρετίσει τους συµπατριώτες του έριξε µερικές χειροβοµβίδες…
24 Μαρτίου 1913, ηµέρα Κυριακή, πρωινές ώρες: τα φαινόµενα γίνονται πυκνότερα,
οι κρότοι και οι δονήσεις του εδάφους επαναλαµβάνονται και οι κάτοικοι αρχίζουν να
µεταφέρουν σε πιο ασφαλείς τοποθεσίες, εκτός του χωριού, ό,τι µπορούν από τις περιουσίες τους και τα ζώα τους.
Κυριακή µεσηµέρι: κατολίσθηση της πλαγιάς εκεί που είναι τα σπίτια του χωριού, προς
την κοίτη του Κράθη ποταµού. Τα σπίτια παρασύρονται, τα χώµατα σκεπάζουν το ποτάµι, περνούν απέναντι και καλύπτουν τα σπίτια της κάτω γειτονιάς του χωριού Τσιβλός µετακινώντας σε ψηλότερο σηµείο την Αγία Βαρβάρα, την εκκλησία του χωριού.
2-3 ώρες µετά: Γίνεται η µεγάλη κατολίσθηση. Πέφτει όλη η βορειοδυτική πλευρά του
βουνού Γερακάρια (εκεί που ήταν η Συλίβαινα) και τεράστιοι όγκοι χωµάτων καλύπτουν
την κοίτη του Κράθη διακόπτοντας τη ροή των νερών. Στην αρχή η κατολίσθηση γίνεται
αργά, αλλά µετά µε µεγάλη ταχύτητα παρασύροντας ότι είχε αποµείνει από σπίτια και δέντρα.
Την επόµενη µέρα η περιοχή της Συλίβαινας παρουσίαζε όψη βιβλικής καταστροφής. Το µόνο που είχε αποµείνει απ’ το χωριό ήταν µια καρυδιά και ένα ερειπωµένο σπίτι µε τον αχυρώνα του, τα οποία βρέθηκαν περίπου 150 µέτρα πιο ψηλά και πιο µακριά από την
αρχική τους θέση, και διάφορα οικιακά σκεύη.
∆ραµατικά στιγµιότυπα :

Ο Αθαν. Νιάνιαρης, έσερνε την ώρα της κατολίσθησης τη γυναίκα του, που από την κούραση και την αγωνία είχε αποκάµει και παρακαλούσε τον άνδρα της να την αφήσει και να σωθεί αυτός για χάρη των παιδιών τους. Τελικά σώθηκε και αυτή.

Η γυναίκα του Ν. Χρύση, που προσπαθούσε να βρει το βιβλιάριο καταθέσεων Τραπέζης µε εµβάσµατα του γιου της απ’ την Αµερική, κινδύνευσε γιατί άρχισαν να
πέφτουν οι τοίχοι του σπιτιού και εγκατέλειψε την προσπάθεια. Η κόρη της είχε φορτώσει σε δέµα τα πολυτιµότερα απ’ τα προικιά της, όταν όµως το δέµα περιπλέχθηκε στα κλαδιά ενός δέντρου, εγκατέλειψε το δέµα και σώθηκε.

Ο Κ. Αλέφαντος επέστρεφε απ’ τα Καλάβρυτα το βράδυ της ίδιας µέρας και τον έπιασε πανικός που δεν έβλεπε ούτε τα φώτα του χωριού ούτε τίποτε άλλο.

Ο Γ. Πάκιος (χάθηκε η γυναίκα του και το παιδί του), αντίκρισε τους αλλόφρονες
κατοίκους της Συλίβαινας να κατεβαίνουν προς τη Βαλιµή για να σωθούν, καθώς ανέβαινε στο χωριό.

Άγνωστος οδοιπόρος µε το ζώο του παρασύρθηκε απ’ την κατολίσθηση και παρακαλούσε να τον βοηθήσουν (χάθηκε).

Θύµατα: (4) Η Αντιόπη Πάκιου (σύζυγος του Γ. Πάκιου) µε τον τεσσάρων ετών γιο της ∆ηµήτριο, η χήρα Αικατερίνη ∆ηµ .Νιάνιαρη και ένας οδοιπόρος αγνώστων στοιχείων.

Ένας αυτόπτης µάρτυρας της δεύτερης, µεγάλης κατολίσθησης ανέφερε ότι, καθώς η
πλαγιά κατρακυλούσε, είδε τα έλατα να κινούνται προς τα κάτω µε πολύ µεγάλη ταχύτητα, «όπως βλέπουµε τα δέντρα να περνούν όταν είµαστε µέσα στο τρένο».

Το βόδι του παπά βρέθηκε σφηνωµένο σ’ ένα ρήγµα στην άκρη της κατολίσθησης, να το φυλάει ένας σκύλος…


Ο όγκος των χωµάτων της κατολίσθησης έφραξε τόσο τον Κράθη όσο και τον παραπόταµό του. ∆ηµιουργήθηκε έτσι ένα φυσικό «φράγµα» και άρχισαν να σχηµατίζονται δύο
λίµνες: από τη µία µεριά συγκεντρώθηκαν τα νερά του Κράθη, δηµιουργώντας τη Λίµνη
του Κράθη και από την άλλη τα νερά του παραπόταµού του, δηµιουργώντας τη Λίµνη του Τσιβλού. Τα νερά της Λίµνης του Τσιβλού άρχισαν να ανεβαίνουν και σιγά σιγά κατέκλυσαν αρκετά σπίτια και την πολύπαθη εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας. Τα νερά της
Λίµνης του Κράθη επεκτάθηκαν προς τα πάνω φτάνοντας, όπως λέγεται, µέχρι το χωριό
Αγρίδι σχεδόν δύο χιλιόµετρα ανηφορικά στο ποτάµη.
Όσο για τη Συλίβαινα, αυτή σβήστηκε από το χάρτη. Ακόµη και σήµερα, αν κοιτάξει κανείς ψηλά στο σηµείο όπου υπήρχε το χωριό, βλέπει ότι λείπει ένα µεγάλο τµήµα από το βουνό, αφού οι απότοµες κλίσεις και το σαθρό έδαφος δεν άφησαν µέχρι σήµερα τη
βλάστηση να αναπτυχθεί. Αρκετοί κάτοικοι της Συλίβαινας εγκαταστάθηκαν στο µέρος
που µέχρι τότε διαχείµαζαν, κοντά στην Ακράτα, στο φερώνυµο χωριό Συλίβαινα.

Η Συνέχεια…
Το καλοκαίρι του 1913 όλη η παραλιακή περιοχή της Ακράτας υπέφερε από έλλειψη
νερού αφού τα νερά του Κράθη, που χρησίµευαν για πότισµα, είχαν µείνει αποκλεισµένα
στο βουνό. Το φθινόπωρο ήρθε πολύ βροχερό και η Λίµνη του Κράθη συνέχιζε να µεγαλώνει, συγκεντρώνοντας όλο και µεγαλύτερο όγκο νερού.
Οι κάτοικοι των περιοχών κάτω από το «φράγµα» άρχισαν να διαισθάνονται ότι πάνω από
τα κεφάλια τους υπήρχε µια «ωρολογιακή βόµβα». Τα χώµατα της κατολίσθησης ήταν πολύ χαλαρά για να αντέξουν την τεράστια πίεση από τα νερά της Λίµνης του Κράθη που ολοένα µεγάλωνε. Οι φόβοι τους επαληθεύτηκαν.
Τη νύχτα της 5ης Ιανουαρίου του 1914 το «φράγµα» υποχώρησε και η Λίµνη του Κράθη άδειασε µέσα σε λίγα λεπτά. Το τεράστιο υδάτινο ρεύµα παρέσυρε και κατέστρεψε τα πάντα στο πέρασµά του, συµπεριλαµβάνοντας και το παλιό, ιστορικό γεφύρι του Κράθη κοντά στην Ακράτα µε τα επτά τόξα. Οι κορµοί των ελάτων, τα δοκάρια και τα έπιπλα των
σπιτιών της Συλίβαινας που µερικούς µήνες νωρίτερα βρίσκονταν ψηλά στο βουνό, τώρα βρέθηκαν να ταξιδεύουν στα νερά του Κορινθιακού και κατέκλυσαν τις γειτονικές παραλίες. Οι συνέπειες ήταν πολύ εµφανείς στις εκβολές, δίπλα στη σηµερινή παραλιακή
Ακράτα, όπου µεγάλες εκτάσεις καλύφθηκαν από ένα παχύ στρώµα αµµοχάλικου που µεταφέρθηκε εκεί από τα ορµητικά νερά.
Στη θέση που για δέκα µήνες ήταν ο βυθός της Λίµνης του Κράθη, έµειναν µικρές λίµνες που σταδιακά γέµισαν µε τα φερτά υλικά του ποταµού. Σήµερα υπάρχει ένα όµορφο ορεινό υγρό λιβάδι όπου στη µέση κυλάει δαντελωτά το ποτάµι. Λίγο πιο κάτω, στο σηµείο
όπου υπήρχε το «φράγµα», φαίνεται ακόµη καθαρά το φαράγγι που δηµιούργησαν τα νερά της λίµνης, όταν βίαια άνοιξαν δίοδο τη νύχτα της 5ης Ιανουαρίου 1914.
Αντίθετα από τη λίµνη του Κράθη, η Λίµνη του Τσιβλού παρέµεινε στη θέση της. Φαίνεται πως ο όγκος των νερών που µαζεύτηκαν ήταν µικρός, για να µπορέσει να σπάσει τον τεράστιο όγκο από τα υλικά της κατολίσθησης τα οποία εν τω µεταξύ έχουν δασωθεί και σταθεροποιηθεί.
Έτσι, η Λίµνη του Τσιβλού παραµένει να µας θυµίζει ένα από τα εντυπωσιακότερα, µεγαλύτερα και πιο δραµατικά φαινόµενα κατολίσθησης που έγιναν στη
σύγχρονη ελληνική ιστορία. Οι σκελετωµένοι κορµοί των πλατάνων και των µαυρόπευκων που αναδύονται από τα νερά της, είναι µία ακόµη απόδειξη ότι εκεί κάποτε υπήρχε µια βαθιά πυκνόφυτη ρεµατιά.

Ο Τσιβλός σήµερα
Το αρχικό βάθος της λίµνης έφτανε τα 77µ και, παρά τις προσχώσεις και την αυξοµείωση της στάθµης ανάλογα µε τη χρονιά, ο Τσιβλός παραµένει και σήµερα µια ιδιαίτερα βαθιά λίµνη µε απότοµες όχθες. Τα νερά της τροφοδοτούνται από τουλάχιστον δύο πηγές
που υπάρχουν κάτω από την επιφάνεια και τρία ρέµατα που έρχονται από τα γύρω δάση.
Υπάρχουν υπόγειες εκροές προς τον Κράθη σε τουλάχιστον δύο σηµεία.
Η ακριβής γεωγραφική θέση της λίµνης είναι 38ο04΄56΄΄Β 11ο14΄56΄΄Α. Το υψόµετρο είναι 780µ. Η έκταση της λίµνης είναι περίπου 83 στρέµµατα και η ακτογραµµή της 1.800µ. Ωστόσο η έκταση και η ακτογραµµή συνεχώς αυξοµειώνονται, καθώς η στάθµη της λίµνης ανεβοκατεβαίνει ανάλογα µε την εποχή και το ύψος των βροχοπτώσεων κάθε χρονιά. Μερικές χρονιές την άνοιξη, η στάθµη είναι πολύ υψηλή και άλλες χρονιές (όπως το 2001), το καλοκαίρι, πέφτει τόσο χαµηλά που φαίνονται τα ερείπια και τα δοκάρια των σπιτιών του παλιού οικισµού.
Το εύρος των µεταβολών της στάθµης της λίµνης µπορεί να ξεπεράσει τα 10µ, δηµιουργώντας µια χαρακτηριστική ζώνη χωρίς βλάστηση κατά µήκος της όχθης. Είναι η ζώνη που άλλοτε είναι πληµµυρισµένη, εµποδίζοντας την ανάπτυξη στεριανών φυτών και άλλοτε είναι στεγνή, αποτρέποντας και τα υδρόβια φυτά από το να ριζώσουν.
Χωρίς να έχει κλείσει τα εκατό της χρόνια, η λίµνη Τσιβλού είναι από τις νεαρότερες λίµνες της Ευρώπης. Έτσι δεν έχει ακόµη αναπτύξει πλούσια υδρόβια βλάστηση. Έχει µόνο µερικά καλάµια στα πιο ρηχά σηµεία, ενώ στο βυθό της επικρατεί µόνο ένα ιδιόµορφο υδρόφυτο.
Μέσα στα νερά της λίµνης εγκλωβίστηκαν και µερικοί κέφαλοι του γλυκού νερού που υπήρχαν στο ποτάµι και αποτελούν το µόνο αύτοχθον ψάρι της λίµνης. Τα τελευταία είκοσι χρόνια µε πρωτοβουλία κατοίκων της περιοχής, και χωρίς µελέτη, έχουν εισαχθεί κυπρίνοι, κουνουπόψαρα, µερικές πέστροφες και καραβίδες.
Καθώς περνούσαν τα χρόνια τα δάση άρχισαν να αναπτύσσονται και να καλύπτουν τα
χώµατα της κατολίσθησης. Σήµερα γύρω από τη λίµνη επικρατούν δάση µε Μαυρόπευκα, Έλατα και Χαλέπια Πεύκα. Η λίµνη βρίσκεται σε τέτοιο υψόµετρο όπου συναντιούνται οι δύο διαφορετικές ζώνες δασικής βλάστησης: η πεδινή µε το Χαλέπιο Πεύκο και η ορεινή µε το Μαυρόπευκο.
Καθώς το τοπίο γύρω από τη λίµνη σιγά – σιγά έβρισκε το φυσικό του χαρακτήρα, όλοι άρχισαν να διαπιστώνουν ότι η λίµνη, ανεξάρτητα από το βίαιο τρόπο µε τον οποίο γεννήθηκε, ήταν πλέον ένα πολύ όµορφο µέρος και έγινε δηµοφιλής χώρος για αναψυχή.

chrkont, theofanis has marked this note useful

Photo Information
Viewed: 3224
Points: 6
Discussions
  • None
Additional Photos by Giorgos Marossis (dim) Silver Workshop Editor/Gold Note Writer [C: 0 W: 13 N: 511] (3968)
View More Pictures
explore TREKEARTH