Photos

Sivas'tan üçüncü fotoğrafım Gök medrese'den.

The Gök Madrasa is one of three madrasas built in Sivas in 1271, the others being the Burujirdi Madrasa and the Çifte Minare Madrasa. The construction was funded by Vizier Sahip Ata during the rule of Giyaseddin Keyhüsrev III, and built in stone by the mason and architect Kaluyan el-Konevi (of Konya). His name is inscribed on either side of the porch doorway.

The Gök Madrasa was originally part of a much larger building complex of which little remains. In plan, proportion, and decoration it is the most developed of all Seljuk madrasas. The plan follows a traditional four iwan courtyard madrasa, although the iwan opposite the entrance no longer exists. The arcades on the long (north and south) sides of the courtyard each had, in addition to an ornate iwan, two stories of six rooms, for a total of twenty-four.


The façade of the madrasa faces east. The highly decorated central portal is flanked on either side by a brick minaret rising directly from the top of the portal; the corners are enhanced by three-quarter round decorated buttresses. The symmetry of the façade is broken by a fountain on the left wall, one of the first to be incorporated directly into a Seljuk building, and by a small doorway on the right wall which leads into the masjid adjacent to the entrance. The portal is marble and ornately carved throughout with Seljuk motifs, inscriptions, and figural relief. The minarets are built of red brick with decoration in black and blue tile.


To the right of the passage as one passes through the portal is a small domed masjid. The dome is set on Turkish triangles decorated with blue and black geometric tiles and an inscription band of black letters set in a blue ground.


Four iwans once surrounded the courtyard; three remain. Each is decorated in exquisite blue faience much like that seen in the masjid. Unique to the decoration of the tile work of the Gök Madrasa is the use of tiles in relief, adding shadows to the already complex designs. A floral decoration runs completely around the courtyard between the first and second floor, tying the building together. Much of the second floor is no longer extant.




Gök medrese
Batı yönünde giriş kapısının yer aldığı ana portal üzerindeki kitabesinden anlaşıldığına göre 1271 yılında Sahip Ata Fahreddin Ali tarafından yaptırılmıştır. Taç kapısının yan sütunca başlıkları üzerinde karşılıklı olarak yazılı imzaya göre Gök medresenin mimarı Konyalı Kaluyan'dır.

Gök Medrese açık avlulu dört eyvan şemasının uygulandığı iki katlı olduğu iddia edilen bir medresedir. Plastik sanatın şaheserlerinden olan taç kapıda mermer malzeme nedeniyle ışık gölge sistemi genel görünümünü etkilemektedir. Ayrıca sırlı tuğla ve mavi çini işçilikli tuğla örgülü minarelerde taç kapıya daha da önem kazandırmaktadır. Cephenin solunda üç dilimli kemeri, iki satırlık kitabesi ve üç yönü dolaşan geometrik bordürüyle çeşmesi cepheyi daha hareketlendirmiştir. Bu hareketliliği sağ ve sol tarafta bezemeli pencereler ve bekitme kuleler tamamlamaktadır. Medrese taç kapının üst iki köşesinde iç içe girmiş hayvan başları doldurmaktadır. Koç, domuz, aslan, yılan, ejder başlarının tanındığı bu kompozisyonda burç işaretlerinin kast edildiği iddia edilmektedir. Türklerin on iki hayvanlı takvimlerinde de bu hayvanların bir kısmı mevcuttur.

Türk takviminin hayvanları da şunlardır; Fare, sığır, pars, tavşan, ejder, yılan, at, koyun, maymun, tavuk, köpek ve domuzdur.

Minare kaidelerinden aşağı doğru inen mermer yüzeyde büyük boyutlarda geometrik, yazı ve bitkisel motifler simetrik durumda ve plastik görünümünde yapılmıştır.

Medreseye girişte sağda mescidi bulunmaktadır. Ahşap minberi sonradan yapılmıştır. Mihrabın büyük bir kısmı günümüze kadar gelebilmiştir. Çini ile kaplı olup üzerinde Ayet-el Kürsi yazılıdır. Üçgenler ile kubbeye geçişin sağlandığı mescidin kubbesi ve etekleri de çini tezyinatlıdır.

Girişin solundaki kare planlı kubbeli oda ise Dar-ül Hadis bölümüdür. İç duvarları sıvanmıştır. Üzeri açık dikdörtgen planlı iç avlunun ortasında bir havuzu olması gerekir. Bugün yapının içinde bu havuzun mermer taşları hala durmaktadır. Anadolu’da bilinen en büyük Selçuklu havuzudur. 22 köşeli poligonil bir plana sahiptir.

Avlunun kuzey ve güneyinde altı sütun üzerine inşa edilmiş bir revak kısmı bulunmaktadır. Bu revakların gerisinde küçük kapılardan hücrelere girilir. Doğu yönündeki ana eyvanı yıkılmış yerine mevcut taş ve kitabelerle bir duvar örülmüştür. Kuzey ve güneydeki yan eyvanların içi çini tezyinatla süslüdür.