Photos

Photographer's Note

ΚΛΕΙΤΩΡΑΣ

Μια πρόσφατα δημοσιευμένη μελέτη της εξαίρετης αρχαιολόγου Μαρίας Πετριτάκη στο περιοδικό
ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ & ΤΕΧΝΕΣ με παρεκίνησε να γράψω αυτη τη μικρή αναδρομή στην ιστορία του
χωριού μου.Πολλά άγνωστα στοιχεία έχουν
προκύψει από τις ανασκαφές που συνεχίζονται
στο χώρο της αρχαίας πόλης.
Οι ανασκαφές είχαν διακοπεί για αρκετά χρόνια
λόγω της μη χρηματοδότησης από
το υπουργείο Πολιτισμού βλ.Ζαχόπουλος κλπ.
Βρέθηκε όμως ένας θαυμάσιος πατριώτης από τον Δρυμό
ο οποίος έχει εταιρείες πετρελοειδών
στην Άμερικη ο Θεόδωρος Σπυρόπουλος http://www.sae.gr/?id=13073
που στήριξε έμπρακτα την προσπάθεια της
κ. Πετριτάκη με ένα μεγάλο χρηματικό ποσό
για την συνέχιση των πολυδάπανων ανασκαφών.

Ορίστε λοιπόν τα νέα.

1.Το χρονολογικό φάσμα της αρχαίας πόλης διευρύνεται.
Ξεπερνώντας πλέον την άποψη παλαιότερων μελετητών, στηριγμένη στις πηγές και τις έμμεσες επιγραφικές μαρτυρίες, στα ανασκαφικά ευρήματα (μια λίθινη αξίνα και μια λεπίδα οψιανού) σε συνδιασμό με άλλα από επιφανειακή περισυλλογή, ενισχύει την άποψη για πολύ πρώιμη χρήση του χώρου στους προμυκηναϊκούς χρόνους.
Η κατοίκηση κατά τους προϊστορικούς χρόνους εστιάζεται στους γύρω λόφους που περιβάλλουν την
πεδιάδα του Κλείτωρα η οποία περικλείεται από τους ποταμούς Κλείτωρα, Αροάνιο και Λάδωνα.

2.Η πόλη φαίνεται να ευημερεί και να βρίσκεται σε ακμή στους κλασικούς και ελληνιστικούς χρόνους.Έκοβε δικά της νομίσματα από τον 5ο π.χ. αιώνα έως τα χρόνια του Σεπτήμιου Σεβήρου (193-211 μ.χ.)

3.Τα χρόνια που ακολούθησαν την καταστροφή της Κορίνθου το 146 μ.χ.πολλοί Ρωμαίοι κατοικούντες ή παραπιδημούντες ανέπτυξαν στην Πελοπόννησο εμπορική δραστηριότητα.
Οι Ιταλικές αυτές κοινότητες παραμένουν και διαμορφώνεται ένα είδος οικονομικής αναγέννησης.
Μαρτυρείται επιγραφικά η παρουσία τους και στον Κλείτορα, πρόκειται για τις οικογένειες Paconii και Geminii η μνεία των οποίων χωρίς αμφιβολία,
υποδηλώνει την ύπαρξη ιταλικής κοινότητας στην πόλη.

4.Διαπιστώνεται η παρουσία της πόλης στα ρωμαϊκά
χρόνια, ανατρέπωντας τις απαισιόδοξες θεωρείες παλαιότερων φιλολογικών πηγών που είχαν στηριχθεί στη μαρτυρία του Στράβωνα περί ανυπαρξίας της πόλης αυτή την περίοδο . Η εύρεση στον Κλείτορα τρίστηλου, ελληνόγλωσσού αποσπάσματος του Διοκλητιανού Προστάγματος (Edictum Diocletiani 301 μ.χ.), το οποίο αναφέρεται στις τιμές διατίμησης του μούστου και του κρασιού, ενισχύει την εικόνα οργανωμένης εμπορικής
δραστηριότητας με επίκεντρο την πόλη το 300 μ.χ.

Το καλοκαίρι ή το φθινόπωρο του 396 ο Αλάριχος εισέβαλλε στην Πελοπόννησο. Κατά κάποια
πληροφορία θέλησε να πολιορκήσει την Κόρινθο αλλά είδε ότι αυτό ήταν αδύνατο και χωρίς λοιπόν
να αφήσει κάποια φρουρά προχώρησε στο εσωτερικό της χερσονήσου. Πουθενά δεν έβρισκε αντίσταση. Αλλά όπως γίνονταν και αργότερα οι πελοποννήσιοι αποσύρονταν στα βουνά με τέτοιο τρόπο ώστε ελάχιστος πληθυσμός έμενε στις πεδιάδες όπου οι κινήσεις των Γότθων γίνονταν
δύσκολες για την εξασφάλιση της επιβίωσής τους. Η επιδρομή αυτή επέφερε μεγάλα και βαριά
τραύματα στην Ελλάδα και ανυπολόγιστες ζημιές στα έργα τέχνης. Δεν επρόκειτο περί κατακτήσεως αλλά περί συστηματικής λαφυραγωγίας των καταλυμένων Εθνικών ναών εκ των οποίων όσα δεν μπορούσαν να κουβαληθούν καταστρέφονταν. Επειδή μάλιστα δεν προλάβαιναν αυτοί που είχαν αναλάβει τις καταστροφές, έκοβαν τις μύτες από τα αγάλματα και τα ακρωτηρίαζαν ώστε να τα
παραμορφώσουν. Τότε, κατά μερικούς, καταστράφηκε και ο ναός του Δία στην Ολυμπία.
Φαίνεται πως και ο Κλείτωρας υφίσταται τις συνέπειες της γενικής καταστροφής που υπέστη η
Πελοπόννησος από τους Γότθους (ένα από τα ισχυρότερα γερμανικά έθνη) καβαλάρηδες του Αλάριχου διότι εμφανίζεται ανακοπή στη συνέχεια της πόλης.

5. Όμως η αναφορά του επισκόπου Κλείτορος, της οποίας η πηγή προέλευσης είναι το Τακτικό του
Παρισινού Κώδικα 1555Α των αρχών του 8ου αιώνα είναι ένα πολύ σημαντικό στοιχείο, που πολλοί
ερευνητές δέχονται ότι το παραπάνω Τακτικό αποτελεί αυθεντικό αντίγραφο απολεσθέντος πρωτοτύπου Τακτικού των Εικονομάχων στα χρόνια των Ισαύρων (732-746 μ.χ.).
Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει το
τοπωνύμιο "Επισκοπή" που βρίσκεται αναμεσα στο σημερινό
χωριό Κλείτορας και στο Καστέλλι.
Δυτικά του αρχαίου Κλείτορος υπάρχει σήμερα το χωριό Κλείτορας το οποίο διατηρεί το όνομα
της αρχαίας πόλης και αναφέρεται μ' αυτό (Κλείτουρας) από των Μεσαίωνα.
Στη θέση "Κουβούκλι" του παραπάνω οικισμού που σημαίνει θησαυροφυλάκιο στα αρχαία
βρέθηκε το 1933 απ΄τον Σταύρο Μαρώση και συγκεκριμένα μέσα στο αμπέλι του ένας θησαυρός 86 χάλκινων βυζαντινών νομισμάτων με κοπές του 6ου-7ου αιώνα.
Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη όλα τα παραπάνω νομίζουμε ότι κατα τους σκοτεινούς αιώνες των επιδρομών των Αβάρων και των Σλάβων η ζωή της πόλης δεν διακόπτεται, αλλά μετατοπίζεται
το κέντρο βάρους της οικιστικής οργάνωσης της δυτικότερα, προς την περιοχή του σημερινού
Κλείτωρα.
Την εποχή της Δ' Σταυροφορίας (1201-1204) ο Κλείτωρ άνηκε στη διοικητική περιφέρεια του ορίου
που άρχιζε από την Αχαϊα (Καλάβρυτα) και έφθανε μέχρι την Λακωνία.
Η παραμονή όμως των Φράγκων δεν κράτησε πόλυ, παρότι το πέρασμα τους είναι ιδιαίτερα εμφανές γύρω από τον Κλείτορα (Τάρταρης, Καστέλλι κλπ.) όπου εντοπίζονται πολλές οχυρώσεις αυτής της περιόδου.Πριν από το τέλος το 13ου αιώνα όλα τα ορεινά φέουδα περιήλθαν και πάλι στο Βυζαντινό κράτος.
...........................................................................................................................................................


Σημειώσεις.......

1.Το τείχος της πόλης υπολογίζεται στα 2500μ. ορίζοντας τον εντός του οχυρωματικού περιβόλου

χώρο της στα 580 στρέμματα.

2.Στο σημερινό χωριό Κλείτωρας υπάρχουν αρκετές τοποθεσίες με αρχαία ονομασία όπως
Κουβούκλι, Προτόρι, Λυκότροφο, Τάρταρης, Πόρος, Πιλαλήστρα, Βασιλικό πηγάδι κλπ.

3.Μία παλία παράδοση λέει οτι στο Κουβούκλι που εκτός από θησαυροφυλάκιο σημαίνει και θολωτός
τάφος, βρίσκεται ο τάφος του πέμπτου βασιλιά των Αζανών του Κλείτωρα, γιού του Αζάν και
εγγόνου του Αρκά , που μετά από το θάνατό του, και προς τιμή του έγιναν οι πρώτοι αγώνες στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον Παυσανία.

4.Ο Κλείτωρας είχε αναδείξει τρεις ολυμπιονίκες, τον Άλκετο στην 99η Ολυμπιάδα το 384 π.χ. στη πυγμή παίδων, τον Κριτόδαμο στην 101η Ολυμπιάδα το 376 π.χ. στην πυγμή παίδων και τον Κλεόμαντη στην 111η Ολυμπιάδα στο στάδιο.

5.Ο Κλείτωρας είχε μεταλλεία χαλκού στα οποία στηριζόταν η οικονομία του και ήταν η πρώτη
Αρκαδική πόλη που έκοψε νομίσματα. Είχε συμμετάσχει στην ίδρυση της Μεγαλόπολης το 369π.Χ με
τους Κλεόλαο και Ακρίφιο. Ήταν μέλος της Αχαϊκής Συμπολιτείας και συμμετείχε σε όλες τις
πολεμικές αναμετρήσεις της συμμαχίας.

Ας ελπίσουμε ότι κάποτε θα ενδιαφερθεί κάποιος και για τις τοποθεσίες Κουβούκλιον που θα σας παρουσιάσω
σύντομα ή για την Επισκοπή που βλέπετε σήμερα.

greek, v_vicky has marked this note useful

Photo Information
Viewed: 1960
Points: 8
Discussions
  • None
Additional Photos by Giorgos Marossis (dim) Silver Workshop Editor/Gold Note Writer [C: 0 W: 13 N: 435] (3666)
View More Pictures
explore TREKEARTH